Autor poradnika:
Zakład Edukacji Medycznej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
2025-12-11
Zaburzenia rytmu serca to stan, w której serce nie bije w regularny, fizjologiczny sposób. Serce może bić:
W języku medycznym określa się je jako arytmie (ang. arrhythmias / heart rhythm disorders). Częstą formą arytmii, opisaną szczegółowo w wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ang. European Society of Cardiology, ESC), jest migotanie przedsionków, czyli szybkie i chaotyczne skurcze przedsionków serca (1).
W klasyfikacji ICD-10 (2) (Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych) zaburzenia te mają przypisane kody — np. I49.x (zaburzenia rytmu serca kod ICD 10), a gdy nie da się ich dokładnie sklasyfikować, stosuje się zapis „zaburzenia rytmu serca nieokreślone ICD 10”.
Objawy zaburzeń rytmu serca mogą być różnorodne — czasem wyraźne, a czasem ledwie zauważalne.
Do najczęściej opisywanych należą:
Jeśli zauważasz u siebie takie objawy, warto omówić je z lekarzem. Zaburzenia rytmu serca mogą być skutecznie leczone i kontrolowane, a ich wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie. Nieleczone, zwłaszcza migotanie przedsionków, mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak udar mózgu, niewydolność serca czy niebezpieczne zaburzenia hemodynamiczne (czyli sytuacje, w których organizm nie otrzymuje odpowiedniej ilości krwi i tlenu) (1).
Szybka konsultacja medyczna pomaga potwierdzić, czy objawy wynikają z arytmii, a następnie wdrożyć właściwe leczenie i profilaktykę.
Najczęściej rodzaje zaburzeń rytmu serca można rozdzielić m.in. według rytmu za szybki, za wolny lub nieprawidłowy. Oto najważniejsze:
Diagnostyka zaburzeń rytmu serca obejmuje kilka etapów, które pozwalają dokładnie ocenić pracę serca i ustalić przyczynę dolegliwości. Pierwszym krokiem jest szczegółowy wywiad oraz badanie fizykalne, podczas których lekarz pyta o charakter objawów, moment ich pojawiania się, czynniki wyzwalające oraz choroby towarzyszące, takie jak nadciśnienie tętnicze czy choroba wieńcowa.
Kluczowym elementem diagnostyki jest elektrokardiografia (EKG), która umożliwia ocenę szybkości i regularności rytmu serca oraz wykrycie charakterystycznych zmian, np. migotania przedsionków, innych częstoskurczów nadkomorowych (migotanie przedsionków również zalicza się do tej grupy) czy bloków przedsionkowo-komorowych. Najważniejsza informacja dla pacjenta: EKG wykonane w momencie odczuwania dolegliwości jest absolutnie kluczowe. Jeśli epizod jest objawowy — warto zrobić wszystko, aby wykonać zapis EKG właśnie wtedy, gdy występują objawy, niezależnie od tego, czy będzie to w przychodni lekarza rodzinnego, czy poza godzinami pracy w dowolnym miejscu, gdzie dostępne jest EKG.
W sytuacjach, gdy pojedyncze EKG nie wystarcza do uchwycenia arytmii, diagnostykę uzupełnia się o długoterminowe monitorowanie, takie jak Holter EKG trwający 24 godziny lub dłużej. Pozwala to zarejestrować nieregularne lub napadowe epizody zaburzeń rytmu serca. Dodatkowo wykonuje się echokardiografię (USG serca), która umożliwia ocenę budowy serca oraz jego funkcji, co pomaga w pełnej ocenie przyczyny arytmii i doborze odpowiedniego leczenia (1).
Przyczyny zaburzeń rytmu serca mogą mieć podłoże:
b) Leczenie farmakologiczne
Gdy sama zmiana stylu życia nie wystarcza, lekarz może włączyć leki obniżające ciśnienie. Należą do nich leki z takich grup jak: inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I), sartany (ARB), beta-blokery, blokery kanału wapniowego oraz leki moczopędne (diuretyki). Dobór odpowiedniego leczenia zależy od indywidualnych objawów i ogólnego stanu zdrowia pacjenta, dlatego lekarz zawsze dostosowuje terapię do potrzeb.
Pacjenci mogą również liczyć na wsparcie farmaceutów. Pomagają oni w prawidłowym stosowaniu terapii — przypominają o regularnym przyjmowaniu leków, tłumaczą, jak je stosować, oraz wspierają w monitorowaniu efektów leczenia(4).
Nie każde zaburzenia wymagają włączania leczenia, jednak bardzo istotnym jest, aby lekarz dokonał oceny tych zaburzeń (1).
Jeśli epizody są sporadyczne, krótkie, pacjent nie odczuwa objawów i nie ma dodatkowych czynników ryzyka — lekarz może zdecydować o obserwacji i zmianie stylu życia. Jeśli jednak występują objawy (kołatanie, omdlenia, duszność), istnieje ryzyko powikłań (np. u chorych z migotaniem przedsionków wzrasta ryzyko udaru mózgu) — wtedy leczenie jest wskazane.
Leczenie włączane jest na podstawie wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Może obejmować:
Terapia opiera się na wytycznych ESC i może obejmować:
W razie wątpliwości dotyczących leków możesz zapytać zarówno lekarza, jak i farmaceutę.
Codzienne nawyki
Utrzymanie prawidłowej masy ciała
Regularna aktywność fizyczna (≥150 min/tyg.)
Ograniczenie alkoholu
Rzucenie palenia
Ograniczenie kofeiny i napojów energetycznych
Zdrowie serca i układu krążenia
Utrzymanie prawidłowej masy ciała
Regularna aktywność fizyczna (≥150 min/tyg.)
Ograniczenie alkoholu
Dobrostan i regeneracja
Redukcja stresu, techniki relaksacyjne
Dbanie o regularny, jakościowy sen
Leczenie i współpraca z lekarzem
Regularne przyjmowanie leków
Przestrzeganie zaleceń i wizyty kontrolne
Monitorowanie objawów i ewentualnych działań niepożądanych
Modyfikacja stylu życia jest jednym z ważniejszych elementów kontroli zaburzeń rytmu serca, w tym migotania przedsionków. Wytyczne ESC podkreślają, że aktywna rola pacjenta może znacząco zmniejszyć liczbę napadów arytmii oraz poprawić skuteczność leczenia farmakologicznego i niefarmakologicznego (1).
To, co robisz na co dzień, ma realny wpływ na pracę Twojego serca.
Utrzymanie prawidłowej masy ciała
Wytyczne ESC podkreślają, że regularne monitorowanie masy ciała oraz utrzymywanie wskaźnika masy ciała (ang. Body Mass Index, BMI) w zakresie wartości prawidłowych ma istotne znaczenie dla długoterminowej skuteczności leczenia zaburzeń rytmu serca (1,4,5).
Regularna aktywność fizyczna
Aktywność fizyczna jest zalecana dla większości pacjentów z zaburzeniami rytmu serca — oczywiście pod warunkiem, że jej intensywność i rodzaj są dopasowane do stanu zdrowia danej osoby.
Wytyczne ESC zaznaczają, że aktywność fizyczna powinna być traktowana jako stała część terapii niefarmakologicznej (1,6).
Ograniczenie spożycia alkoholu
ESC wyraźnie podkreśla, że alkohol jest jednym z najistotniejszych czynników modyfikowalnych — czyli takich, na które pacjent ma realny wpływ (1,5,6).
Rzucenie palenia
Palenie tytoniu negatywnie wpływa na naczynia krwionośne i znacząco zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
Rzucenie palenia poprawia ogólną kondycję oraz zmniejsza prawdopodobieństwo nasilenia zaburzeń rytmu serca.
Wytyczne ESC jednoznacznie podkreślają, że każda osoba — niezależnie od tego, czy ma arytmię, czy nie — powinna całkowicie zaprzestać palenia.
Ograniczenie kofeiny i napojów energetycznych
Wytyczne ESC podkreślają, że:
Pacjent powinien obserwować, czy kofeina wywołuje u niego objawy — jeśli tak, należy ją ograniczyć.
Kontrola ciśnienia tętniczego
Nadciśnienie jest jednym z głównych czynników sprzyjających rozwojowi migotania przedsionków.
Ważne jest, aby pamiętać:
ESC zaleca, aby pacjenci aktywnie monitorowali swoje parametry ciśnienia tętniczego (1,5).
Leczenie bezdechu sennego
Bezdech senny jest częstą, ale niedocenianą przyczyną zaburzeń rytmu serca.
Objawy wymagające uwagi:
Unikanie stresu i dbanie o sen
Przewlekły stres oraz niewyspanie zwiększają podatność na arytmie.
Pomagają:
Stały, nieprzerwany sen 7–8 godzin wspiera układ nerwowy i sercowo-naczyniowy, poprawiając stabilność rytmu.
Systematyczna kontrola chorób współistniejących
Ich stabilizacja poprawia kontrolę zaburzeń rytmu serca (1,5).
Regularne przyjmowanie leków i przestrzeganie zaleceń
Wytyczne ESC podkreślają:
Objawy refluksu często są mylone z arytmią, ponieważ ból lub pieczenie w klatce piersiowej mogą przypominać dolegliwości sercowe. Refluks może również wpływać na rytm serca poprzez drażnienie nerwu błędnego (1,3).
Niektóre leki stosowane na refluks mogą wchodzić w interakcje z lekami na arytmię, dlatego konieczna jest skoordynowana opieka: gastroenterologa, kardiologa oraz farmaceuty.
Farmaceuta pomaga ocenić bezpieczeństwo leków oraz ryzyko interakcji.
Wystąpienie takich objawów oznacza konieczność pilnej diagnostyki (1,3).
Zaburzenia rytmu serca (ang. heart rhythm disorders / arrhythmias) (1) to grupa schorzeń, w których serce bije zbyt szybko, zbyt wolno lub nieregularnie.
W leczeniu kluczową rolę odgrywa:
Pamiętaj — to, co robisz na co dzień, ma realny wpływ na pracę Twojego serca i skuteczność terapii.
Ostre zapalenie oskrzelików jest chorobą typowo dziecięcą, która może być szczególnie niebezpieczna dla wcześniaków. Najczęściej powoduje ją zakażenie RSV, Leczenie ma na celu łagodzenie objawów i zazwyczaj odbywa się w warunkach domowych. W szczególnych warunkach dziecko wymaga hospitalizacji.
Ostre zapalenie oskrzeli rzadko bywa niebezpieczne, ale z pewnością jest bardzo uciążliwe i powoduje znaczne pogorszenie samopoczucia.
Nadciśnienie tętnicze jest chorobą przewlekłą, ale można je bardzo dobrze kontrolować. Kluczowe są tutaj trzy elementy: odpowiednio dobrane leczenie, zdrowy styl życia oraz regularny kontakt z personelem medycznym. Dzięki temu większość pacjentów może prowadzić normalne, aktywne życie, a ryzyko groźnych powikłań, takich jak zawał serca czy udar, znacząco spada.
Wybrany produkt mozesz zamówić używając poniższych form dostawy:
 |
DHL Automaty BOX 24/7 i punkty POP | 8.99 zł brutto |
 |
Kurier DHL | 11.99 zł brutto |
 |
Kurier InPost | 14.99 zł brutto |
 |
InPost Paczkomaty 24/7 | 11.49 zł brutto |
Wszystkie produkty lub zamówienia w cenie większej niż 100 zł wysyłamy za darmo
 |
BLIK |
 |
PayPo – Kup teraz, zapłać za 30 dni |
 |
Autopay – Przelew internetowy |
 |
Google Pay |
 |
Płatność kartą (Visa / Mastercard) |
 |
Visa Mobile |
 |
Alior Raty |
 |
Płatność przy odbiorze (4,90 zł) |
